Sáng tạo mật thư

Các mật thư ( – chúng ta làm quen ) hầu hết đều có một múc đích chung đó là giấu đi một thông tin rõ ràng thành một mẫu thông tin mờ mịt, kèm với một gợi ý để chuyển thông tin mờ mịt thành rõ ràng ( độ rõ ràng của gợi ý tùy thuộc vào người làm mật thư và khả năng đoán ý của người giải).
Quy ước:
Thông tin rõ ràng : nội dung
Thông tin mờ : bản văn
Công đoạn giấu thông tin đó mình tạm gọi là mã hóa. Xét cho cùng thì hầu hết các cách mã hóa gói gọn trong 3 kiểu cơ bản sau:

– Dịch chuyển : nội dung sẽ được xáo trộn, xắp xếp theo một cách xác định. Khóa là cách xắp xếp và bản văn là nội dung sau khi đã được xắp xếp lại.
Ví dụ: XINCHAO sau khi được đảo ngược sẽ ra OAHCNIX

– Thay thế: Các chữ cái trong nội dung sẽ được thay thế bằng các chữ cái khác tương ứng. Khóa sẽ là tập hợp các hoán vị chữ cái.
Ví dụ: XINCHAO sau khi thay mỗi chữ cái bằng chữ cái ngay sau nó trong bảng chữ cái tiếng anh sẽ ra YJODIBP

– Sách mã: Các từ trong nội dung được thay thế bởi từ khác có ý nghĩa hoàn toàn khác. Khóa sẽ là sách mã chứa các từ và danh sách thay thế của nó.
Ví dụ: XINCHAO ta quy ước XIN thay bằng CON, CHAO thay bằng MẮT sẽ ra CON MẮT

Từ những kiểu cơ bản ở trên người ra mật thư có thể tạo ra muôn vàn loại khóa, kết hợp các kiểu lại với nhau cho ra những khóa hay và độc đáo cũng như biến hóa khôn lường. Mật thư có được cái phong phú là nhờ vào những con người ra mật thư đầy sáng tạo, mội người một kiểu, một suy nghĩ khiến cho sự biến hóa của mật thư lại càng biến hóa hơn. Đã nghe câu này: Khi giải một mật thư đừng vội nói nó đúng hay sai, vì con người ta ai cũng có suy nghĩ riêng của mình và người ra mật thư cũng có cái ý đúng riêng của họ, chỉ có điều là cái ý đó có hay hay không?

Vậy làm sao để tạo ra một mật thư hay? Điều đó nằm ở sự sáng tạo khóa. Tôi không phải là một người ra mật thư hay nhưng có cái vinh hạnh là đã được gặp nhiều khóa hay, cứ mỗi lần giải xong hoặc được gợi ý là tấm tắc thích thú.

TÌM Ý TƯỞNG SÁNG TẠO CHO MẬT THƯ Ở ĐÂU?

Trước hết tôi cần các bạn hiểu rằng những gì tôi sắp nói không phải là một chuẩn mực mà tất cả chỉ dựa trên kinh nghiệm của một người từng ra mật thư và đã được gặp nhưng loại khóa thú vị. Nên mọi thông tin đều mang tính tham khảo. Nếu các bạn không muốn đọc tiếp thì cũng không sao…. Chúng ta dừng lại ở đây.
Các bạn đã đọc dòng này, điều đó thực sự tạo hứng khởi cho tôi viết tiếp để trình bày những kinh nghiệm và ý tưởng của mình.
Nói một câu cực kì quen thuộc rằng: “Ý tưởng có ở khắp mọi nơi”. Bạn chỉ cần để ý thì tất cả mọi thứ đều có thể trở thành ý tưởng cho sự sáng tạo. Tôi sẽ chỉ cho các bạn một số cách sáng tạo thường hay sử dụng:

-Sự tương tự hóa : Tìm ra những sự tương đồng giữa các đối tượng khác nhau.
với cách này, chiếc đồng hồ kim ta có thể nghĩ đến 2 tay đang đánh semaphore, hay như chữ cái cao chữ cái thấp có thể là tic tè của thổi morse, cái búa giống như chữ T….
Rõ ràng rằng, các sự vật khác nhau thì không thể giống nhau, nhưng xét theo một góc nhìn nào đó thì nó có sự tương tự như những ví dụ ở trên, sự tương tự có rất nhiều, chú ý quan sát ta sẽ phát hiện ra.

– Sự mô phỏng: đưa những hành vi, thuộc tính của đối tượng bên ngoài áp dụng cho nội dung.
Một con cóc nhảy, ta có thể lấy 1 chữ, bỏ 1 chữ. Một chiếc cầu quay, xếp nội dung thành một khối vuông rồi xoay như cầu. Mưa rơi, bão xoáy… Sự mô phỏng mang đến cho mật thư một sức sống, nó thật hơn bởi người giải mật thư tiếp xúc với nó không đơn thuần là là các con chữ mà phải hiểu nó như một thực thể có thật, có hành động của riêng nó và nếu hiểu được hành động của nó thì sẽ hiểu được nội dung mà nó ẩn giấu.

Còn nhiều cách khác nữa như sự đơn giản hóa, tổng hợp các vấn đề, đảo lộn vấn đề… Nếu có thời gian các bạn có thể tìm đọc những phương pháp sáng tạo ( nó nói riêng về sự sáng tạo ) còn tôi chỉ trình bày về mật thư nên không tiện nói nhiều.

Coi như tôi đã có những phương pháp sáng tạo rồi, nhưng “ý tưởng có ở khắp mọi nơi” mà cụ thể nó sẽ ở đâu. “Khắp mọi nơi”, nghĩa là ở đâu cũng có, từ thiên nhiên, cây cối, hóa lá, sông núi, mặt trời, mặt trăng, các vì sao, ban ngày ban đêm… tìm kiếm những ý tưởng từ đây, chúng ta sẽ có cơ hội được nhin những sự vật, hiện tượng quen thuộc dưới một con mắt khác, con mắt tìm tòi và khám phá, cứ thử đi biết đâu điều này mang lại cho bạn một cảm giác thoải mái và dễ chịu.

Tìm kiếm từ các kiến thức xã hội, những điều hầu hết ai cũng biết và gặp hàng ngày, nhưng ta sẽ dùng nó cho một mục đích khác, không quen thuộc như chính nó nữa. Những sự kiện lịch sử, nó có gợi cho bạn điều gì không, ngày tháng của nó có thể áp dụng cho khóa đấy chứ, tính chất của sự kiện chẳng hạn như sự kiện Ngô Quyền và sông Bạch Đằng, hình ảnh những con thuyền mắc vào cọc gỗ có thể sẽ cho bạn manh nha một ý tưởng nào đấy.

Từ các kiến thức chuyên ngành, toán học, vật lý, tin học, văn học, kinh tế, y tế…. đã có anh bạn lấy mấy cái vốn lời của kinh doanh để ra mật thư, rồi những dãy số toán học, các định lý vật lý, các câu thơ … mật thư lấy ý tưởng từ đây đòi hỏi người ra phải đảm bảo rằng người giải có thể hiểu được nó, biết nó hoặc tìm cách nào để cho người giải hiểu được nó.

Từ chính bạn, bạn có thể tự mình đặt ra những quy tắc, những hành vi, những phương pháp và áp dụng vào cho mật thư của mình, chẳng ai cấm được, miễn là có cách giải thích đúng.

Sự sáng tạo là vô cùng, khó mà nói hết được, sẽ còn nhiều điều mà tôi chưa trình bày ( rất có thể là tại tôi chưa biết) nhưng tóm lại tôi chỉ muốn nói rằng “Suy nghĩ – quan sát – sáng tạo – áp dụng thông minh”.
Chúc các bạn tìm thấy nhiều điều thú vị dành cho mình!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *